Web erişilebilirliği, bir sitenin görme, işitme, motor veya bilişsel engeli olan kişiler de dahil olmak üzere herkes tarafından kullanılabilmesidir. Pratikte bu; fare kullanamayan birinin siteyi yalnızca klavyeyle gezebilmesi, ekran okuyucu kullanan birinin ürün görselinin ne gösterdiğini ve form alanının ne beklediğini duyabilmesi, renk körlüğü olan birinin hata mesajını yalnızca kırmızı renkten anlamak zorunda kalmaması demektir. Aynı düzenlemeler parlak güneş altında telefondan alışveriş yapan, kolu alçılı ya da yaşı ilerlemiş kullanıcının da işini kolaylaştırır.
Bu konunun uluslararası teknik referansı W3C’nin yayımladığı WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) yönergeleridir. Güncel sürüm WCAG 2.2’dir ve başarı kriterleri A, AA ve AAA olmak üzere üç düzeyde tanımlanır; yasal düzenlemelerde ve kurumsal ihalelerde genellikle AA düzeyi hedeflenir.
Neden şimdi gündemde?
Avrupa Erişilebilirlik Yasası (European Accessibility Act, EAA) 28 Haziran 2025’ten itibaren uygulanmaktadır. Yasa, AB’deki tüketicilere sunulan e-ticaret hizmetleri, bankacılık hizmetleri, e-kitaplar ve yolcu taşımacılığı biletleme gibi hizmetlerin erişilebilir olmasını şart koşar. Uygulamada teknik referans olarak Avrupa standardı EN 301 549 kullanılır ve bu standardın web bölümü WCAG kriterlerine dayanır. Denetim ve yaptırımlar her üye ülkenin kendi ulusal mevzuatıyla belirlenir.
Kimler için öncelikli?
- AB’ye doğrudan satış yapan e-ticaret siteleri: Almanca, Fransızca, Hollandaca veya İngilizce mağazasıyla AB’deki tüketicilere ürün satan firmalar.
- AB’deki kurumsal müşterilere yazılım veya dijital hizmet sağlayanlar: müşterilerinin kendi uyumları için tedarikçiden erişilebilirlik beyanı istediği SaaS ve yazılım firmaları.
- Kamu ve büyük kurum ihalelerine giren şirketler: teknik şartnamede WCAG AA uyumu istenen projeler.
- Kullanıcı kitlesi geniş tüm siteler: yasal zorunluluk olmasa bile erişilebilirlik sorunları dönüşüm kaybı demektir; klavyeyle tamamlanamayan bir ödeme formu satış kaybettirir.
